Wielkanoc jest pierwszym i najdawniejszym świętem w Kościele. Obchodzili go już pierwsi chrześcijanie i to w tym samym czasie, kiedy Żydzi świętowali Paschę. Jako, że cud zmartwychwstania Chrystusa Pana dokonał się tuż po Passze żydowskiej, tak, więc te dwa obchody niemalże się pokrywały. Samo święto wywodzi się z bardzo starego, pasterskiego zwyczaju ludów wędrownych, które zostało przejęte przez Izraelitów i ustanowione na pamiątkę wyprowadzenia przez Boga Jahwe ich przodków z niewoli egipskiej. Według kalendarza semickiego, święto to przypada na 14 dzień pierwszego miesiąca księżycowego po wiosennym zrównaniu dnia z nocą (14 Nizan). Sobór w Nicei (325r.) uchwalił, że ze względu na fakt zmartwychwstania Chrystusa Pana w niedzielę, święto to będzie obchodzone w pierwszą niedzielę po pełni wiosennej, i tak pozostało do dzisiaj. Wielkanoc jest jednocześnie pierwszym i najważniejszym świętem w Kościele, gdyż fakt zmartwychwstania Chrystusa Pana znajduje się w centrum zbawczych wydarzeń. Dla chrześcijanina powinna to być nie tylko pamiątka, ale żywa i prawdziwa, wciąż rozgrywająca się tu i teraz rzeczywistość. W życiu każdego wierzącego powinno w sposób szczególny dochodzić do nieustannego UOBECNIANIA się tego MISTERIUM, jakim jest Zmartwychwstanie. Ze świętami wielkanocnymi łączy się także obrzęd błogosławienia pokarmów. Został przejęty z kultury żydowskiej. Początkowo było to tylko błogosławienie baranka, z czasem jednak dołączono błogosławieństwo innych mięs, a od X wieku również mleka, miodu, później jaj, serów, masła i chleba. Na początku święcono wszystkie potrawy przygotowywane na świąteczny stół, lecz względy duszpasterskie „przemówiły” za tym, aby ograniczyć się tylko do symbolicznych ilości. Popularna tzw. święconka powinna zawierać: baranka (kawałek pieczonego na sucho jagnięcia) albo sporządzona na jego wzór figurka z masła lub cukru, a ponadto chleb, kołacz, mięso, wędlina, jajka, sól i chrzan. Przyjęło się również świecenie figurki zajączka. Jako, że zające śpią z otwartymi oczami – mają nam przypominać konieczność czuwania w tę świętą Noc Zmartwychwstania. Protazy Newerani (franciszkanin XVIII wiek) tak pisał: „Święcą baranka, przypominając sobie prawdziwego Baranka Chrystusa i Jego triumf, dlatego też zwyczajne chorągiewki na pieczonym baranku stawiają. Święcą mięsiwa, którego się Żydom pożywać nie godziło, na dowód, żeśmy przez Chrystusa Pana z jarzma Starego Prawa uwolnieni i praw starotestamentalnych zakazujących pożywanie takiego mięsiwa chować nie powinniśmy. Święcą chrzan, na znak tego, że gorzkość Męki Jezusowej tego dnia w słodycz się nam i radość zamieniła, i dlatego też przy tym masło święcą, które znaczy tę słodycz... Święcą też jaja, na dowód tego, że jako kokosz dwojako niby kurczęta rodzi: raz niosąc owoc, drugi raz go wysiadując – tak przez Chrystusa, który przyrówna się do kokoszy (por. Mt 23, 37) – dwa razy odrodzeni jesteśmy: raz przez chrzest święty, a drugi przez chwałę niebieską nam zasługami Chrystusowymi zjednaną”. Na polskich wsiach, obok pokarmów przeznaczonych dla ludzi, święcono również w dawnych wiekach rzeczy potrzebne do gospodarstwa: kaszę jaglaną, wodę, ziemniaki, a także po jednej garści zboża używanego pod zasiew. Do tradycji polskiej należy także śniadanie wielkanocne, a w nim zwyczaj dzielenia się jajkiem, jako symbolem życia i zwycięstwa Chrystusa Pana nad śmiercią. Podczas tego śniadania, wszyscy spożywający poświęcone pokarmy, powinni dzielić się tą radością, że Chrystus ZMARTWYCHPOWSTAŁ, a także odnowić i pogłębić w sobie tę nadzieję, która związana jest z obietnicą zmartwychwstania, a którą kieruje do każdego człowieka sam Bóg!

br. Andrzej